همان‌گونه که در مقالات قبل عنوان شد آدم تنها موجودی است که خداوند او را به صورت خود آفرید. همچنین گفتیم تنها آدم ( انسان ) است که می‌تواند جلوه‌گری الهی کند. در تمامی کتب آسمانی نکته بسیار مهمی ذکر شده که می‌تواند کمک شایانی به بحث فلسفه خلقت و شرح وظیفه‌ایی که انسان دارد، کند و بالطبع آن نوری باشد در تاریکی و ظلمتی که در آن قرار داریم. راهی که می‌بایست انسان طی کند راه رسیدن به کمال است و کمال یعنی رسیدن به او.

نکته این است : علم الادم اسماء کلها ( علم همه چیز را به آدم آموخت )

یعنی چیزی از دانش، علم، عشق و هر چیزی که خدا به آن اشراف دارد، نیست که انسان نداند و به آن آگاه نباشد. اگر غیر از این بود در انتهای جمله کلمه  الّا اضافه می‌شد. پس خداوند همه چیز را به آدم آموخت ( این‌که ما به عنوان آدمیزاد یا انسان چقدر به آن علم دسترسی داریم یا به چه میزان از آن استفاده می‌کنیم را در مقاله‌ایی جداگانه مورد بررسی قرار می‌دهیم).

در اینجا وقتی می‌گوییم تمام اسماء منظور اسم خاص نیست ( هرچند اسماء الهی هر کدام به تنهایی به علمی از علوم خداوند اشاره می‌کنند ). منظور اشراف کامل بر آن موضوع خاص است. به همین دلیل انسان‌ها جنبه‌های وجودی بی‌نهایتی از خداوند را آشکار می‌کنند و همین دلیل آن می‌شود که انسان‌های مختلف با خلق و خوی متفاوت و متضاد در این دنیا وجود داشته باشند. محقق شدن افعالی مانند خیر یا شر، عدل یا ظلم، شریف یا پست و رحمت یا شقاوت از این موضوع نشأت می‌گیرد.

به تعبیر و تفسیر برخی از مفسرین و عرفا اگر امکان داشت تا تمام صفات و افعال انسان در تمام ادوار مختلف تاریخ را در یک زمان و مکان واحد جمع کنیم، آن‌موقع می‌توانستیم متوجه شویم که وقتی می‌گوییم : انسان تجلی تمام اسماء است، به چه صورتی امکان پذیر می‌باشد.

اگر انسانها به صُوَر گوناگون و مختلف نبودند هیچگاه تجلی ظهور رحیم یا جبار یا عزیز و هزاران مورد دیگر برایمان ممکن نبود و نسبت به آن جهل کامل داشتیم. این جهل زمانی خود را نشان می‌دهد که آماده خلیفه الهی شدن می‌شویم. چرا که همان‌گونه که در مقاله مربوط ذکر شد، خلیفه یعنی جانشین و جانشین می‌بایست به تمام افعال آگاه باشد. در این میان چون تمامی انسان‌ها، جامع همه اسماء هستند، هر انسانی همه اوصاف الهی را در درجات مختلف ظاهری و باطنی نمایان می‌کند و این شدت و ضعف آن حالات درونی، برگرفته از یکی از صفات است.

در نتیجه می‌توان این‌گونه گفت : سرنوشت انسان به نحوه ظاهرسازی اسماء الهی است و به همین دلیل همیشه انسان‌ها غیر قابل پیش‌بینی هستند و در هر لحظه ممکن است در جایگاهی رفیع یا جایگاهی پست در جهان قرار داشته باشند.

این‌که هر انسانی کدام جایگاه را داراست، انتخاب و اختیار خودش است و فقط انسان است که می‌تواند در میان جایگاه‌های مختلف در رفت و آمد باشد.


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *